Nắm đất trộn lẫn bom đạn tại đồi A1

QPTĐ- Có dịp đến công tác ở Trung đoàn 174, Sư đoàn 316, Quân khu 2, chúng tôi được tham quan nhà truyền thống của đơn vị. Nơi đây có khá nhiều hiện vật song “nắm đất trộn lẫn bom đạn tại đồi A1” đã gợi cho chúng tôi khí thế hào hùng của Chiến dịch Điện Biên năm xưa.

Trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, đồi A1 được coi là “chìa khóa vàng” để ta làm bàn đạp trong việc triển khai lực lượng tiến công đánh chiếm khu trung tâm và sở chỉ huy của địch. Trước yêu cầu đó, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, Chiến khu Việt Bắc (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2) được giao nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm đồi A1.

Sau đợt 1 Chiến dịch ta đã tiêu diệt một loạt cứ điểm Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo, bóc một mảng lớn hệ thống phòng ngự của địch ở phân khu Bắc. Đợt 2 chiến dịch, các đơn vị của Đại đoàn 316, Đại đoàn 312 tiêu diệt các cứ điểm A1, C1, D1 và E trên dãy cao điểm phía Đông bên tả ngạn sông Nậm Rốm. Các cứ điểm D1, E và C1 đều bị tiêu diệt, riêng đồi A1 trận đánh diễn ra rất ác liệt. Địch liên tục phản kích, vì thế ta mới chỉ chiếm được phần đồi phía dưới. Sau đó, ta phát hiện trên đỉnh đồi có hầm ngầm, địch rút vào đó cố thủ. Bộ chỉ huy Chiến dịch ra lệnh ngừng tiến công và giữ vững trận địa đã chiếm được để tìm cách tiêu diệt địch.

Trước tình hình đó, đồng chí Nguyễn Hứa An, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174 đề nghị Bộ chỉ huy  Chiến dịch cho đào một đường hầm đến dưới hầm ngầm của địch và dùng khối bộc phá thật lớn cho nổ tung hầm ngầm mới tiêu diệt được địch ở đồi A1. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chuẩn y và giao cho công binh đảm nhiệm công việc khó khăn này. Một đội công binh đặc biệt với những chiến sĩ khoẻ mạnh, dũng cảm gồm 25 người do đồng chí Nguyễn Phú Xuyên Khung, cán bộ công binh trực tiếp chỉ huy. Dự kiến 14 ngày sẽ hoàn thành đào hầm, không ngờ đất đồi A1 cực rắn, chỉ dùng cuốc chim và xà beng mới đào được. Ngày đầu tiên mở cửa hầm chỉ đào được 90cm, càng vào sâu càng thêm khó vì thiếu không khí và ánh sáng. Tổ 3 người chỉ đào được 20 phút lại phải thay ra. Sau 14 ngày đêm đào liên tục vẫn chưa tới đích. Không thể chờ đợi thêm vì thời gian gấp rút, cấp trên quyết định cho đặt bộc phá.

Đúng 20h30 ngày 6/5/1954, lệnh tấn công đợt cuối cùng vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bắt đầu. Được lệnh, Đội trưởng Nguyễn Phú Xuyên Khung cùng hai đồng chí Nguyễn Bạch và Nguyễn Điệt tiến hành điểm hỏa khối bộc phá tại đồi A1. Sức công phá của khối thuốc nổ rất dữ dội, thổi bay lô cốt phía trên và phần lớn đại đội dù số 2 của địch làm cho chúng choáng váng, ngất xỉu, tạo điều kiện cho ta xung phong tiêu diệt và bắt sống quân địch trên đồi A1.

Sau trận đánh, cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 174 đã lưu giữ “nắm đất trộn lẫn bom đạn” tại đồi A1 năm 1954 làm chứng tích lịch sử về tinh thần chiến đấu anh dũng, mưu trí, sáng tạo của bộ đội ta đã làm nên Chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” buộc Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán ký Hiệp định Giơneve chấm dứt chế độ thực dân, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

TRẦN ĐÔNG