Tìm lại tên các anh giữa lòng đất mẹ
QPTĐ-Với quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị và sự đồng thuận của Nhân dân, thân nhân các gia đình liệt sĩ, ngày 3/9/2026, xã Ba Vì đã hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đá Chông. Đây là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong thực hiện Chiến dịch "500 ngày đêm", góp phần đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Nghĩa trang Liệt sĩ Đá Chông hiện có 219 phần mộ chưa xác định được thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Đây là nghĩa trang có số lượng mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin lớn trong thành phố Hà Nội. Khối lượng công việc rất lớn, nhiều phần mộ đã được xây dựng kiên cố qua nhiều lần tôn tạo; quá trình khai quật, lấy mẫu vừa phải bảo đảm tuyệt đối chính xác về chuyên môn, vừa giữ gìn sự trang nghiêm, tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ, đồng thời phải hoàn trả nguyên trạng từng phần mộ sau khi thực hiện.
Ngay từ khi triển khai nhiệm vụ, Đảng ủy, UBND xã Ba Vì đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng. Ban Chỉ đạo được thành lập do đồng chí Bí thư Đảng ủy xã làm Trưởng ban; đồng chí Chủ tịch UBND xã trực tiếp chỉ đạo thực hiện; đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban Tổ chức thực hiện việc khai quật lấy mẫu; các đồng chí Uỷ viên BTV Đảng uỷ là Tổ trưởng các tổ giúp việc; Ban CHQS xã là cơ quan thường trực tham mưu tổ chức thực hiện. Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt.
Trung tá Tạ Đình Sĩ, Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã chia sẻ: Xã đã ban hành kế hoạch cụ thể, xác định rõ mục tiêu, tiến độ, lực lượng tham gia và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Xã bố trí các lực lượng thực hiện nhiệm vụ theo ca ngày và ca đêm, bảo đảm thực hiện 24/24 giờ để đẩy nhanh tiến độ. Với những khó khăn như: Nghĩa trang liệt sĩ đã được nâng cấp, tu bổ nhiều lần, kết cấu mộ phức tạp, có từ 2 - 3 lớp vỏ mộ, xây dựng kiên cố, hài cốt liệt sĩ nằm sâu…, chúng tôi luôn bám sát thực địa để có biện pháp xử lý kịp thời; bảo đảm mọi quy trình được thực hiện đúng quy định, tuyệt đối không để xảy ra sai sót.
Được biết trong suốt quá trình thực hiện, nhiều khó khăn đã được đặt ra: Khối lượng mộ cần lấy mẫu rất lớn; điều kiện thời tiết nắng mưa thất thường; yêu cầu nghiêm ngặt về quy trình chuyên môn; việc bảo quản, quản lý mẫu; xử lý hàng nghìn khối lượng vật liệu sau khai quật; kinh phí hoàn trả, chỉnh trang nghĩa trang... Tuy nhiên, với tinh thần "khó đến đâu tháo gỡ đến đó", các lực lượng luôn chủ động nghiên cứu, tìm giải pháp phù hợp để hoàn thành nhiệm vụ.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của xã Ba Vì là chủ động, mạnh dạn áp dụng cách làm mới, sáng tạo trong việc tổ chức thi công. Sau nhiều lần khảo sát, nghiên cứu kết cấu các hàng mộ và trao đổi với lực lượng chuyên môn, địa phương đã lựa chọn phương án khai quật hợp lý, giúp giảm khối lượng đào, tiết kiệm nhân lực, vật tư, chi phí và rút ngắn rất nhiều về thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm tuyệt đối quy trình kỹ thuật, sự trang nghiêm của nghĩa trang và không ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn.
Thành công của nhiệm vụ còn là kết quả của sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Các lực lượng quân sự, công an, y tế, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị- xã hội, đoàn viên, hội viên, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng đông đảo Nhân dân đã chung tay hỗ trợ bằng công sức, vật chất, kinh phí và nhiều việc làm thiết thực. Đặc biệt, thân nhân các gia đình liệt sĩ luôn chia sẻ, đồng thuận, tin tưởng và phối hợp chặt chẽ với địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để nhiệm vụ được triển khai đúng kế hoạch.
Toàn bộ quá trình lấy mẫu được tổ chức nghiêm túc, chặt chẽ, đúng quy trình. Mỗi phần mộ đều được thực hiện đầy đủ các nghi lễ tâm linh, từng mẫu hài cốt được lấy, niêm phong, quản lý, bàn giao theo đúng quy định, bảo đảm tính chính xác, khách quan và khoa học phục vụ công tác giám định ADN.
Kết quả, chỉ sau 5 ngày, xã Ba Vì đã triển khai lấy mẫu đối với toàn bộ 219/219 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, trong đó 134 mộ đủ điều kiện lấy mẫu phục vụ giám định AND, 29 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu, 56 mộ không tìm thấy hài cốt. Đây là kết quả của tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết, quyết tâm cao của toàn thể cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ.
Việc hoàn thành công tác lấy mẫu trong thời gian ngắn không chỉ thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo, quyết tâm cao của địa phương mà còn mở ra hy vọng để nhiều gia đình sớm tìm lại được tên tuổi người thân đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngay sau khi hoàn thành công tác lấy mẫu, xã Ba Vì đang khẩn trương triển khai chỉnh trang, tu sửa toàn bộ Nghĩa trang Liệt sĩ, hoàn trả nguyên trạng các phần mộ, lát lại những khu vực bị ảnh hưởng, thay thế các hạng mục xuống cấp, tổng dọn vệ sinh, tạo cảnh quan xanh-sạch-đẹp, bảo đảm sự trang nghiêm cho Nghĩa trang Liệt sĩ. Mỗi phần mộ được chăm sóc chu đáo, mỗi mẫu ADN được lấy đúng quy trình không chỉ là kết quả của một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là biểu hiện sinh động của lòng biết ơn, của trách nhiệm và nghĩa tình đối với các Anh hùng liệt sĩ.
Việc hoàn thành lấy mẫu là bước khởi đầu của hành trình xác minh danh tính. Mỗi mẫu phẩm được lưu giữ không chỉ là một dữ liệu khoa học mà còn là thêm một hy vọng để một người con của Tổ quốc được gọi đúng tên, một gia đình có thêm cơ hội đoàn tụ sau nhiều thập kỷ mong ngóng. Đây cũng là việc làm nghĩa tình, trách nhiệm của thế hệ hôm nay để viết tiếp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Tuệ Linh
