Dân quân tự vệ- bức tường sắt của Tổ quốc

QPTĐ-Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Dân quân, tự vệ và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là một bức tường sắt của Tổ quốc. Vô luận địch nhân hung bạo thế nào hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”. 91 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (1935 - 2026), lực lượng Dân quân tự vệ (DQTV) đã hiện thực hóa lời căn dặn của Người bằng những chiến công hiển hách, khẳng định vị thế là một trong ba thứ quân- hạt nhân nòng cốt của thế trận chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Ngược dòng lịch sử, ngày 28/3/1935, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất (Ma Cao, Trung Quốc), Đảng ta ban hành “Nghị quyết về đội tự vệ”. Đây là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên các nguyên tắc xây dựng chính trị, quân sự của lực lượng vũ trang quần chúng được đề ra một cách hệ thống. Nghị quyết nhấn mạnh: “Tự vệ đội càng mạnh thì tức là có điều kiện thuận lợi để sau này tổ chức du kích chiến tranh và vũ trang bạo động”.

Ngay sau khi có nghị quyết của Đảng, từ những nhóm nhỏ lẻ tại nông thôn và nhà máy, phong trào tự vệ đã lan tỏa mạnh mẽ khắp Bắc bộ, Trung bộ giai đoạn 1939-1940. Đến cao trào Tổng khởi nghĩa (1940-1945), các đội tự vệ cứu quốc đã lớn mạnh thành đội quân vạn người, phối hợp cùng Giải phóng quân làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 "long trời lở đất", khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Từ đó, DQTV trở thành một trong 3 thứ quân của lực lượng vũ trang nhân dân, là một công cụ chuyên chính chủ yếu bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ và thành quả cách mạng.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, DQTV là nỗi khiếp sợ đối với kẻ thù. Với lối đánh du kích biến hóa, lực lượng này cùng bộ đội địa phương đã tiêu diệt trên 23 vạn quân địch, kiềm chế hơn 90% lực lượng đối phương trên toàn chiến trường. Lực lượng DQTV và du kích đã đóng góp công sức và xương máu vô cùng to lớn, cùng toàn quân, toàn dân làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” đập tan ách đô hộ hơn 80 năm của thực dân Pháp.

Bước vào cuộc đối đầu với đế quốc Mỹ, DQTV tiếp tục viết nên những kỳ tích. Ở hậu phương lớn miền Bắc, DQTV đã bắn rơi 424 máy bay các loại/tổng số 4181 máy bay Mỹ bị bắn rơi,  bắt sống hàng trăm giặc lái và xóa sổ hàng chục toán biệt kích, bắn chìm và cháy nhiều tàu địch.  Hơn 183 triệu lượt người đã được huy động để bảo đảm mạch máu giao thông, phục vụ chiến đấu cho tiền tuyến.

Ở tiền tuyến lớn miền Nam, lực lượng dân quân du kích bám trụ kiên cường trên từng tấc đất quê hương. Họ đánh giặc bằng mọi thứ vũ khí có trong tay, từ chông tre, bẫy đá đến súng đạn đoạt được của địch. Cùng với bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực, họ làm phá sản hết chiến lược này đến chiến lược khác của địch, từ chiến lược Chiến tranh đặc biệt, Chiến tranh cục bộ, đến Việt Nam hóa chiến tranh. Đặc biệt, trong cuộc tổng tiến công mùa Xuân năm 1975, lực lượng dân quân tự vệ cùng bộ đội chủ lực và toàn dân miền Nam tiến công và nổi dậy đồng loạt, “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Khi hòa bình lập lại, DQTV không ngơi nghỉ. Họ là nòng cốt trong rà phá bom mìn, giải phóng hàng triệu ha đất "chết", truy quét phản động và giữ vững an ninh cơ sở. Trong kỷ nguyên đổi mới, DQTV tiếp tục chuyển mình: Từ những chiến sĩ dân quân biển làm "cột mốc sống" giữa trùng khơi đến những đội tự vệ công nghiệp giữ bình yên cho các khu kinh tế trọng điểm. Đặc biệt, "trận chiến không tiếng súng" Covid-19 (2020-2022) là minh chứng sống động nhất cho tinh thần "vì Nhân dân quên mình". Với gần 2.000 điểm chốt biên giới và hơn 31.000 chốt kiểm soát nội địa, hàng triệu lượt dân quân phục vụ trên 10.000 khu, điểm cách ly, hơn 120 bệnh viện dã chiến, phối hợp với trên 500 tổ quân y lưu động cấp cứu ở những khu vực dịch bệnh nguy hiểm, để lại hình ảnh đẹp về những chiến sĩ “sao vuông" trong lòng quần chúng.

Trải qua 91 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, dân quân tự vệ Việt Nam luôn đoàn kết thống nhất, trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với sự nghiệp cách mạng của Đảng; chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm; lao động, học tập, công tác hiệu quả, sáng tạo, lập nên nhiều chiến công to lớn. Qua các thời kỳ cách mạng, có trên 370 tập thể, 284 cá nhân được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Năm 2015, nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống, Dân quân tự vệ Việt Nam được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng-phần thưởng cao quý nhất của Đảng và Nhà nước ta.

Trong kỷ nguyên mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, DQTV Việt Nam sẽ tiếp tục viết tiếp những trang sử vàng, là chỗ dựa tin cậy của nhân dân và là lá chắn vững chắc bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc, cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta bước vững chắc vào kỷ nguyên vươn mình Việt Nam thịnh vượng, hùng cường.

Đức Trọng