Đẩy nhanh tiến độ thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”

QPTĐ-Vừa qua, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức hội nghị sơ kết nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng 6 tháng cuối năm 2026. Cùng với đó, thành phố Hà Nội đã chủ động, tích cực và với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tiếp theo.

Cả nước quyết liệt thực hiện các nội dung

Trong 6 tháng đầu năm 2026, vượt lên trên mọi thách thức, các lực lượng chuyên trách đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ (HCLS). Trong đó, có 314 HCLS được quy tập ở trong nước, 173 HCLS tại Lào và 768 HCLS tại Campuchia. Đặc biệt, việc phát hiện và quy tập thành công 3 mộ tập thể tại tỉnh Tuyên Quang đã giải tỏa nỗi khắc khoải hàng thập kỷ của thân nhân và đồng đội. Bên cạnh công tác quy tập, chiến dịch rà phá bom mìn, vật nổ tạo hành lang an toàn cho tìm kiếm cũng ghi nhận những chuyển biến mạnh mẽ. Toàn quốc đã xử lý được hơn 5.742ha, đạt hơn 25% kế hoạch năm. Đáng chú ý, tại "vùng đất lửa" Vị Xuyên (Tuyên Quang), diện tích vùng lõi đã được rà phá đạt tới 58,70%, giải phóng hơn 2.735ha đất đai để phục vụ công tác khảo sát, tìm kiếm quy tập trực tiếp.

Thời gian qua, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức và cam go, Ban Chỉ đạo quốc gia và các cấp đã thể hiện tinh thần trách nhiệm chính trị rất lớn, hoàn thành một khối lượng công việc cơ bản, khá toàn diện. Bước đầu, đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu được hơn 17.000 mẫu sinh phẩm chưa có thông tin. Đồng thời, khảo sát, xác minh thông tin các vị trí mộ liệt sĩ tập thể một cách khoa học, chặt chẽ. Công tác lấy mẫu ADN thân nhân của Bộ Công an được triển khai rất tích cực, tiếp nhận 53.000 mẫu, đồng bộ dữ liệu 18.000 mẫu và sớm xác định được danh tính 25 liệt sĩ. Chính phủ xác định các mục tiêu cụ thể từ nay đến cuối năm 2026 và trước 30-4-2027 sẽ tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; căn bản hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa có thông tin trong năm 2026 (dứt điểm chậm nhất trước 30-4-2027). Bộ Quốc phòng nghiên cứu thử nghiệm chất lượng mẫu hài cốt từ năm 1945 trở về trước.

Cùng với đó là hoàn thành lấy mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ (Bộ Công an chủ trì), giám định ADN khoảng trên 9.000 mẫu hài cốt và xác định danh tính với kết quả cao nhất; hoàn thành rà phá bom mìn tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi. Đặc biệt là hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ để kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thành phố Hà Nội vào cuộc tích cực

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố Hà Nội đã ban hành đồng bộ hệ thống văn bản pháp lý, từ Quy chế hoạt động, Chương trình hành động cho đến các kế hoạch chuyên biệt về khảo sát, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN. Đặc biệt, việc thành lập Tổ công tác liên ngành giúp việc trực tiếp và hướng dẫn cụ thể cho 126 xã, phường thiết lập các Tổ lấy mẫu, bàn giao mẫu, số hóa thông tin đã tạo ra một bộ máy vận hành thông suốt từ cấp Thành phố đến tận cơ sở. Để chuẩn bị cho một "chiến dịch đặc biệt" đòi hỏi tính khoa học và độ chính xác cao, Hà Nội đã tổ chức thành công Hội nghị tập huấn quy trình kỹ thuật cho 450 đồng chí cốt cán. Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận lớn trong Nhân dân và khơi dậy ý thức trách nhiệm, tình cảm thiêng liêng của các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử trong việc cung cấp thông tin về các phần mộ liệt sĩ.

Tính đến ngày 20-6, 126 xã, phường trên địa bàn Thành phố đã hoàn thành xuất sắc công tác khảo sát và gắn định danh cho 340 nghĩa trang liệt sĩ (gồm 3 nghĩa trang cấp Thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường). Hiện tại, toàn thành phố Hà Nội có tổng số 54.200 mộ liệt sĩ, trong đó chiếm đại đa số là mộ đơn với 54.191 ngôi và có 9 ngôi mộ tập thể. Khi đi sâu vào chi tiết thông tin của các phần mộ, dữ liệu được chia thành ba nhóm. Nhóm mộ đã có đầy đủ thông tin có 23.202 mộ. Đây là những phần mộ đã định danh rõ ràng, giúp thân nhân và cơ quan chức năng dễ dàng thăm viếng, quản lý. Nhóm mộ mới chỉ có một phần thông tin chiếm số lượng lớn nhất với 25.808 mộ. Những phần mộ này vẫn đang khuyết một vài dữ liệu cốt lõi, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát, đối chiếu thêm từ các nguồn minh chứng lịch sử hoặc nhân chứng.

Cùng với việc định danh và phân loại mộ tại các nghĩa trang, Công an Thành phố đã thiết lập 5 Đoàn công tác lưu động với gần 100 cán bộ, chiến sĩ, không quản ngại ngày đêm rà soát, lấy mẫu sinh phẩm cho thân nhân của các liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 126 xã, phường. Tính đến nay, dữ liệu của 22.901 trường hợp thân nhân đã được cập nhật thành công lên Hệ thống dữ liệu dân cư Quốc gia.

Khắc phục nhanh chóng những tồn tại

Bên cạnh những chuyển biến tích cực, Ban Chỉ đạo Thành phố cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản mang tính đặc thù khi bước vào giai đoạn chuyên sâu. Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở chỗ phần lớn các phần mộ chưa xác định được thông tin chủ yếu thuộc thời kỳ kháng chiến chống Pháp, có thời gian chôn cất đã rất lâu. Trải qua nhiều thập kỷ, kết cấu phần mộ đã có sự thay đổi phức tạp, nhiều mộ được sửa sang, tôn tạo kiên cố nhiều lần. Điều này đặt ra bài toán hóc búa cho công tác khai quật, phân loại và lấy mẫu sinh phẩm, đồng thời làm phát sinh chi phí nhân công đáng kể.

Đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội nhấn mạnh: Thực tế khối lượng công việc của Hà Nội còn rất lớn với hơn 8.000 mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải chủ động đẩy nhanh tiến độ, đặt mục tiêu hoàn thành sớm hơn quy định của Trung ương. Để hiện thực hóa quyết tâm này, toàn bộ hệ thống chính trị từ Thành phố đến cơ sở phải khẩn trương bắt tay vào việc, hoàn thành mọi công tác chuẩn bị và rà soát.

Đối với Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải cụ thể hóa số liệu, phân tích chi tiết các phần việc còn lại và giao nhiệm vụ rõ ràng cho từng tổ công tác theo phương châm rõ người, rõ việc gắn với thời hạn hoàn thành cụ thể. Toàn bộ các bước triển khai phải tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn chuyên môn của Trung ương và Bộ Quốc phòng.

Để bảo đảm tính đồng bộ về mặt chuyên môn và kỹ thuật, Sở Y tế được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Thủ đô trong việc thống nhất và áp dụng phương pháp xác định ADN một cách chính xác nhất. Ở cấp độ địa phương, UBND các phường, xã có trách nhiệm nắm vững nhiệm vụ, chủ động phối hợp và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ công tác của Thành phố khi thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn quản lý, đồng thời sẵn sàng nhận bàn giao và thực thi các phần việc cụ thể theo kế hoạch hành động mới.

Bên cạnh đó, UBND các phường, xã phải chủ động tổ chức tuyên truyền sâu rộng đến quần chúng Nhân dân về ý nghĩa lịch sử, chính trị và giá trị nhân văn cao cả của công tác tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ.

Việt Dũng