Hà Nội: Ứng dụng IoT trong ngành năng lượng, điện
QPTĐ-Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 120 ngày 25/3/2026 về ứng dụng IoT (Internet vạn vật) trong ngành năng lượng, điện trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Mục tiêu của Kế hoạch là xây dựng và phát triển hệ sinh thái ứng dụng đồng bộ hệ thống IoT trong lĩnh vực năng lượng (điện, xăng dầu, khí và các phân ngành liên quan) nhằm kết nối-thu thập-tích hợp-chia sẻ dữ liệu thời gian thực trong toàn chuỗi cung cấp, truyền tải, phân phối và tiêu thụ; kết nối với Trung tâm dữ liệu thông minh/IOC cấp Thành phố để phục vụ quản lý nhà nước, điều hành đô thị thông minh dựa trên dữ liệu, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao chất lượng dịch vụ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Từng bước hình thành lớp dữ liệu "Năng lượng-Điện-Chiếu sáng (Utility Layer)" trong mô hình Đô thị Hà Nội thông minh; tích hợp với GIS và Digital Twin để phục vụ giám sát-dự báo-cảnh báo-điều phối tài nguyên năng lượng theo thời gian thực.
Triển khai theo kiến trúc mở 4 lớp (hạ tầng-dữ liệu-nền tảng-dịch vụ), có nền tảng dữ liệu trung gian; bảo đảm an toàn thông tin theo cấp độ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và dữ liệu quan trọng; tuân thủ nguyên tắc "không kết nối trực tiếp hệ thống vận hành lõi", tránh trùng lặp, lãng phí đầu tư.
Từng bước triển khai hệ thống giám sát vận hành lưới điện dựa trên công nghệ IoT; phát triển hệ thống công tơ điện thông minh và các thiết bị đo đếm điện năng kết nối IoT; xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ phân tích và dự báo nhu cầu điện năng trên địa bàn Thành phố.
Cụ thể, đến năm 2026-2027: Trước mắt tích hợp, chia sẻ và khai thác hiệu quả 03 nhóm dữ liệu điện cốt lõi gồm: Dữ liệu tiêu thụ điện; dữ liệu phụ tải; dữ liệu sự cố lưới điện; từng bước mở rộng dữ liệu phục vụ các bài toán đô thị (chiếu sáng công cộng, công trình trọng điểm, điện hoá giao thông/trạm sạc, năng lượng tái tạo phân tán) theo điều kiện thực tiễn và danh mục dữ liệu được phê duyệt; thí điểm kết nối HaNoi IOC, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng. Đến năm 2030: Phấn đấu đạt mức độ kết nối, vận hành số đối với 100% dữ liệu vận hành hệ thống điện đủ điều kiện chia sẻ; hoàn thiện tích hợp với Trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố Hà Nội (HaNoi IOC) theo nguyên tắc liên thông-dùng chung-an toàn.
Phấn đấu 100% các trạm biến áp 500kV, 220kV, 110kV được chuyển đổi số, vận hành không người trực; có camera giám sát hình ảnh và hệ thống giám sát trực tuyến để phục vụ quản lý vận hành và chia sẻ dữ liệu tổng hợp khi cần thiết. 100% thiết bị trên lưới phân phối trung thế được thu thập và kết nối IoT để giám sát thời gian thực; tăng khả năng tự động hóa, khoanh vùng, cô lập sự cố và khôi phục cung cấp điện nhanh. 100% thiết bị đo đếm điện của khách hàng được thu thập và kết nối theo lộ trình IoT/AMR/AMI, bảo đảm độ tin cậy dữ liệu, phục vụ điều hành phụ tải và khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả...
Một trong những nội dung trọng tâm triển khai IoT ngành điện để kết nối dữ liệu với Trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố Hà Nội (HaNoi IOC) là hình thành luồng dữ liệu điện lực thời gian thực phục vụ quản lý đô thị; Kết nối, chia sẻ 03 nhóm dữ liệu cốt lõi: Dữ liệu tiêu thụ điện; Dữ liệu phụ tải; Dữ liệu sự cố lưới điện.
Trong giai đoạn 2026-2027, chuẩn hóa và số hóa dữ liệu tại nguồn (Data at Source): Hoàn thiện hạ tầng AMI; đảm bảo dữ liệu đo đếm có thể xuất sang hệ thống ngoài ngành. Thu thập dữ liệu phụ tải theo trạm/khu vực; tiền xử lý dữ liệu tại Edge trước khi gửi lên Trung tâm. Tự động ghi nhận và chuẩn hóa sự cố; liên kết dữ liệu sự cố với bản đồ GIS. Xây dựng lớp nền tảng dữ liệu IoT ngành điện (Energy IoT Data Platform): Thu thập dữ liệu; chuẩn hóa; lưu trữ; phân quyền. Là lớp trung gian giữa hệ thống EVNHANOI và Trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố Hà Nội (HaNoi IOC), tránh kết nối trực tiếp hệ thống vận hành lõi. Chuẩn bị kết nối với Trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố Hà Nội (HaNoi IOC): Xác định danh mục dữ liệu chia sẻ; chuẩn kết nối kỹ thuật.
Cùng với đó, IoT ngành điện cần phải triển khai: Hoàn thiện "3 trụ dữ liệu": Trụ đo đếm (AMI); trụ vận hành lưới (SCADA IoT); trụ sự cố (GIS + thiết bị thông minh).
Đến hết năm 2027, hình thành và kết nối dữ liệu IoT ngành điện với Trung tâm giám sát, điều hành thông minh thành phố Hà Nội (HaNoi IOC): Thành phố có bức tranh tiêu thụ điện theo không gian-thời gian; có công cụ giám sát phụ tải đô thị; có thông tin sự cố lưới điện phục vụ điều hành; đặt nền móng cho: Dự báo năng lượng đô thị; điều hành thành phố thông minh; quy hoạch năng lượng giai đoạn sau 2028...
Khánh Hà
